เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ตรวจเยี่ยมโครงการ “การบูรณาการกลยุทธ์การลด PM 2.5 ด้วยนวัตกรรมการเกษตร เพื่อลดต้นทุนการผลิต ส่งเสริมรายได้ทางเลือกและการเข้าถึงตลาดระดับพรีเมียม” นำโดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ พร้อมด้วย รองศาสตราจารย์ ดร.ดุสิต อธินุวัฒน์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หัวหน้าโครงการ และนางสาวศิรินทร์พร เดียวตระกูล รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ณ โรงแรมเรือนคำอิน จ.เชียงใหม่
โครงการวิจัยดังกล่าว ได้ประสบผลสำเร็จในการพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีจุลินทรีย์ย่อยสลายตอซังฟางข้าวแก่เกษตรกรใน 5 อำเภอของจังหวัดลำปาง ตั้งแต่กระบวนการผลิต การอบรม จนถึงการใช้จริงในพื้นที่ สามารถเร่งการย่อยสลายได้มีประสิทธิภาพกว่าวิธีดั้งเดิมอย่างชัดเจน ช่วยลดการเผาในที่โล่ง เพิ่มผลผลิต และลดต้นทุนการผลิต ส่งผลให้เกษตรกรมีความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจมากขึ้น
การดำเนินงานจึงเป็นต้นแบบระบบเกษตรปลอดการเผาแบบครบวงจร ตั้งแต่การจัดการแปลง การเพิ่มมูลค่าผลผลิต ไปจนถึงการเชื่อมโยงตลาด พร้อมทั้งมีการนำเสนอผลิตภัณฑ์จากงานวิจัย อาทิ BAC-BOOST และ Dual-Kill ชีวภัณฑ์กำจัดศัตรูพืช, บาร์-อัพ ชีวภัณฑ์ส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช,StrawX จากธนาคารจุลินทรีย์ชุมชน และ “เคลียร์ตอ” จุลินทรีย์สูตรเข้มข้น รวมถึงข้าวหอมมะลิและข้าวไรซ์เบอร์รี่ที่ได้รับการต่อยอดสู่สินค้าเกษตรปลอดการเผา สร้างมูลค่าเพิ่มทางการตลาดและยกระดับรายได้เกษตรกรด้านการเพิ่มโอกาสในการจำหน่ายในตลาดสีเขียวหรือส่งออกในตลาดต่างประเทศ
